Το Εργαστήριο Μουσικής Ακουστικής και Τεχνολογίας (LabMAT) του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών αποτελεί ένα εξειδικευμένο ερευνητικό, εκπαιδευτικό και καλλιτεχνικό κέντρο που δραστηριοποιείται στη διεπιστημονική μελέτη του ήχου, της μουσικής και των σύγχρονων τεχνολογικών εφαρμογών τους. Το εργαστήριο εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των ερευνητικών δραστηριοτήτων του Τμήματος και στοχεύει στην ανάπτυξη της επιστημονικής γνώσης και της καλλιτεχνικής πρακτικής στους τομείς της μουσικής ακουστικής και της μουσικής τεχνολογίας, προωθώντας τη σύνδεση μεταξύ θεωρητικής έρευνας, τεχνολογικής καινοτομίας και δημιουργικής μουσικής έκφρασης.
Η «καρδιά» του LabMAT είναι το Studio Ηχογραφήσεων, ένα υπερσύγχρονο επαγγελματικό στούντιο ηχογράφησης και επεξεργασίας ήχου, το οποίο συγκαταλέγεται στα πλέον ολοκληρωμένα της χώρας. Το Studio αποτελεί μια σύγχρονη υλοποίηση επαγγελματικών προδιαγραφών και περιλαμβάνει τέσσερις βασικούς και αρκετούς βοηθητικούς χώρους, οι οποίοι εκτείνονται σε συνολική επιφάνεια 250 τ.μ. στον τρίτο όροφο της Φιλοσοφικής Σχολής: χώρο υποδοχής και γραμματείας, σουίτα μίξης, control room, φορητή διάταξη ηχοληψίας και live room.
Πρόκειται για ένα από τα πλέον σύγχρονα και ολοκληρωμένα στούντιο της Ελλάδας, με σχεδόν απεριόριστες δυνατότητες χρήσης. Είναι εξοπλισμένο με υψηλής ποιότητας ηχοληπτικό εξοπλισμό (κονσόλες, επεξεργαστές, μικρόφωνα κ.ά.), καθώς και με πλήρες σύνολο οργάνων συμφωνικής ορχήστρας, συμπεριλαμβανομένων δύο πιάνων με ουρά, ενός κλειδοκύμβαλου και δύο αρπών. Παράλληλα διαθέτει προηγμένο εξοπλισμό ηχοληψίας, ηχογράφησης, μίξης και mastering, καθώς και σύστημα μεταβλητής ακουστικής απόκρισης χώρου.
Οι ερευνητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες του εργαστηρίου υποστηρίζονται από εξειδικευμένες υποδομές, οι οποίες περιλαμβάνουν στούντιο ηχογράφησης και επεξεργασίας ήχου, εργαστήρια μουσικής τεχνολογίας εξοπλισμένα με σύγχρονα υπολογιστικά συστήματα, επαγγελματικό εξοπλισμό ηχογράφησης, συστήματα MIDI και εξειδικευμένο λογισμικό ανάλυσης, σύνθεσης και επεξεργασίας ήχου. Επιπλέον, το εργαστήριο διαθέτει συστήματα εμβύθισης, αισθητήρες κίνησης, αισθητήρες καρδιακής λειτουργίας, ηλεκτροεγκεφαλογράφο (EEG), ηλεκτρογλωττιδογράφο (EGG), βιοαισθητήρες και άλλες προηγμένες ερευνητικές διατάξεις. Οι υποδομές αυτές επιτρέπουν την υλοποίηση τόσο πειραματικών ερευνητικών προσεγγίσεων όσο και καλλιτεχνικών παραγωγών που αξιοποιούν σύγχρονα τεχνολογικά μέσα.
Οι ερευνητικές δραστηριότητες του εργαστηρίου καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεματικών πεδίων, που εκτείνονται από τη φυσική και μουσική ακουστική και την ανάλυση του ήχου έως τις σύγχρονες ψηφιακές μορφές μουσικής δημιουργίας. Ειδικότερα, το LabMAT αναπτύσσει ερευνητικά έργα στους τομείς της μουσικής ακουστικής, της ανάλυσης και επεξεργασίας ψηφιακού ηχητικού σήματος, της ακουστικής χώρων και του ηχητικού σχεδιασμού, καθώς και της μελέτης της ανθρώπινης φωνής και των φωνητικών μηχανισμών μέσω τεχνολογικών εργαλείων ανάλυσης και μοντελοποίησης.
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη ηλεκτροακουστικών και διαδραστικών μουσικών συστημάτων για τη σύγχρονη μουσική δημιουργία, στη χρήση υπολογιστικών μοντέλων για τον μουσικό αυτοσχεδιασμό, καθώς και στη διερεύνηση νέων μορφών καλλιτεχνικής δημιουργίας που προκύπτουν από την αλληλεπίδραση μουσικής, ψηφιακής τεχνολογίας και τεχνητής νοημοσύνης.
Σημαντική διάσταση της δραστηριότητας του εργαστηρίου αφορά επίσης την έρευνα σε εφαρμογές επαυξημένης και εμβυθιστικής ακουστικής εμπειρίας, την ακουστική οικολογία και τη βιομουσικολογία, καθώς και τη χρήση της μουσικής τεχνολογίας στην εκπαίδευση. Μέσα από αυτές τις ερευνητικές κατευθύνσεις, το εργαστήριο επιδιώκει να συμβάλει στην κατανόηση του ήχου τόσο ως φυσικού φαινομένου όσο και ως πολιτισμικού και καλλιτεχνικού μέσου έκφρασης.
Το εργαστήριο συνδέεται άμεσα με το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών της κατεύθυνσης «Μουσική Τεχνολογία» και της ειδίκευσης «Εκτέλεση και Ερμηνεία της Jazz Μουσικής με Νέες Τεχνολογίες», καθώς και με το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Μουσική Τεχνολογία και Σύγχρονες Πρακτικές», το οποίο λειτούργησε κατά την περίοδο 2018–2023. Το πρόγραμμα είχε ως στόχο την παροχή εξειδικευμένης εκπαίδευσης στον τομέα της μουσικής τεχνολογίας μέσα από μια διεπιστημονική προσέγγιση που συνδυάζει επιστημονική έρευνα, τεχνολογική ανάπτυξη και καλλιτεχνική πρακτική. Στο πλαίσιό του, οι φοιτητές εξοικειώνονταν με σύγχρονες μεθοδολογίες ανάλυσης και επεξεργασίας ήχου, τεχνικές μουσικής παραγωγής, τεχνολογίες ηχογράφησης και ψηφιακά εργαλεία δημιουργίας, ενώ παράλληλα ενθαρρύνονταν να αναπτύσσουν ερευνητικά και καλλιτεχνικά έργα που γεφυρώνουν το πεδίο της μουσικής με τις τεχνολογικές εξελίξεις.
Στο Studio αναπτύσσεται επίσης σημαντική εκπαιδευτική και καλλιτεχνική δραστηριότητα των φοιτητών στους τομείς της ηχοληψίας, της μουσικής παραγωγής και του mastering, καθώς και στη μελέτη και παραγωγή έργων σύγχρονης ηλεκτροακουστικής μουσικής και μουσικής με διαδραστικά μέσα.
Μέσα από τη σύζευξη επιστημονικής έρευνας, τεχνολογικής καινοτομίας και καλλιτεχνικής δημιουργίας, το LabMAT συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη και εξέλιξη του πεδίου της μουσικής τεχνολογίας, προωθώντας τη διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ μουσικών, ερευνητών, μηχανικών και δημιουργών στον σύγχρονο ακαδημαϊκό και καλλιτεχνικό χώρο.
